تبلیغات
میغان نامه

میغان نامه
همه با هم پیش به سوی عمران و آبادانی شهیدستان ایران اسلامی « میغان » 
قالب وبلاگ
نویسندگان
به نام خدا
در نوشته قبلی به خصوصیات بارز و نمونه ساختار های زمین شناسی در میغان اشاره کردیم و گفتیم که این امر باعث شده که زمین شناسان کشور و ژئوتوریست ها توجه زیادی به این منطقه داشته باشند ، در همین راستا و برای روشن شدن بهتر موضوع ؛ در زیر مقالعه ای در خصوص زمین شناسی میغان تقدیم می گردد :

 ژئومورفولوژی:

از نظر ریخت شناسى (Geomorphology) انواع ریخت­ ها در این منطقه یافت می­شود، سازندهاى آهکى و دولومیتى، ریخت شناسى صخره­ اى، پرتگاهى با دره­ هاى عمیق (V) شکل و سازندهاى شیلى مارنى، ریخت ­هاى آرام و پشت گوسفندى با دره­ هاى (U) شکل را تشکیل می­دهند در حالى که سنگ‌هاى آذرین (در کوه هاى سیاهه و زرین کمر) نیز ریخت شناسى حد وسطى را به نمایش گذارده ­اند که نتیجه‌ی آن وجود کوه هاى مرتفعى مانند شاهوار با ارتفاع (3945) و تپه ماهورهاى کم ارتفاع مانند کوه هاى زرین کمر به بلندى 1500 متر می­ باشند.اثر انواع فرسایش در سازندهاى مختلف با لیتولوژی ­هاى متنوع و گوناگون در این محدوده مشهود است که دشت دامنه‌ی جنوبى ارتفاعات میغان را تشکیل داده­اند.

زمین ساخت :(Tectonics)

کوه‌هاى اطراف میغان از نظر زمین ساخت در دو پهنه‌ی مختلف از ایالات زمین ساختى ایران زمین قرار دارند که حد آن‌ها را گسل شاهوار مشخص می­نماید.آنچه که شمال این گسل واقع می­ گردد در پهنه‌ی (zone) گرگان ـ رشت قرار می­ گیرد و جنوب آن بخشى از پهنه‌ی البرز شرقى را دربرمی­ گیرد. در این پهنه­ ها نهشته­ هاى گوناگونى بر جاى مانده ­اند که جنس آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارند. این نهشته­ ها در طى زمان­ هاى مختلف زمین­ شناسى تحت اثر حرکات زمین ساختى (کوهزایى، خشکی­زایی) چین خورده یا گسلیده شده­ اند. فازهاى کوهزایى حاکم بر این منطقه به ترتیب، فاز کوهزایى تاکونین (Taconian) می ­باشد که سبب چین خوردگى نهشته­ هاى زمان اردویسین و قدیم­تر ازآن شده و موجب شده که رسوبات زمان دوونین با دگرشیبى روى نهشته‌هاى قدیمى تر از خود قرار گیرند. از پى آمدهاى مهم این فاز، تشکیل سنگ­هاى آذرینى که در مرحله‌ی کششى این فاز بیرون آمده‌اند، می‌باشد.

پس از فاز کوهزایى تاکونین، در زمان دونین نیز جنبش­ هایى که بیشتر خشکی­زایى بوده به وقوع پیوسته و حاصل آن به صورت رسوب سنگ­ هاى آوارى مانند کنگلومرا جلوه­ گر شده است.

در آغاز دوره‌ی کربنیفر یک انقطاع رسوب­گذارى دریایى که تشکیل حداکثر ده متر کوارتزیت را داده است از آثار فاز آکادنین می‌باشد.

در دوره‌ی پرمین نیز آثار خشکی­زایى پس­روی­هایى به طور مقطعى دیده شده­اند. ولى فاز کوهزایى کیمیرین پیشین (Early Kimuerian) که یکى از وقایع مهم تکتونیکى ایران به شمار می­رود و در دوره‌ی تریاس به وقوع پیوسته در شکل­گیرى ریخت­شناسى کنونى ایران و منطقه‌ی مورد بررسى نقش بسیار مهمى داشته است.

در پایان دوره‌ی ژوراسیک فاز کوهزایى کیمیرین پسین (Late Kimuerian) و پس از آن چرخه‌ی کوهزایى آلپین با فازهاى متعدد کوهزایى آن از جمله فاز پایانى آن یعنى پاسادنین شکل نهایى و کنونى را به مرفولوژى ایران داده­ اند که در منطقه‌ی مورد بررسى نیز آثار این فازهاى کوهزایى و خشکی­زایى در مقاطع مختلف آن دیده می­شود که در اغلب آن‌ها به صورت عدسی­ هایى وجود دارد.

در ژوراسیک میانى وپسین دریا مجدداً در ایران پیشروى داشته و نهشته­ هاى کم عمق بر جاى گذاشته است. سازندهاى دلیچاى ولار که از جنس آهک­هاى مارنى، مارن و آهک و دولومیت تشکیل شده­اند با داشتن فسیل‌هاى فراوانى از جمله آمونیت، فورماسیون­هاى شاخص این زمان هستند که در منطقه‌ی مورد بررسى نیز وجود دارند. سازند لار با لیتولوژى ویژه خود که از آهک و دولومیت تشکیل شده سازند شاخص مرفولوژیکى اغلب نقاط مرتفع منطقه را تشکیل داده است.

با آغاز دوره‌ی کرتاسه پس از یک پسروى کوتاه مدت دریا مجدداً در ایران پیشروى داشته و آهک‌هاى ضخیم کرتاسه پایین و بالا که در اغلب نقاط منطقه مورد بررسى دیده می­شود حاصل این پیشروى می­باشد.

با پایان گیرى دوره‌ی کرتاسه دریا پسروى نموده و حاصل آن کنگلومراى زمان پالئوسن است که در بسیارى از مناطق اطراف میغان دیده می­شود. این کنگلومرا که به نام سازندفجن (Fajan) معروف است ضخامتى در حدود 1500 متر دارد.

در زمان ائوسن مجدداً دریا در این منطقه (و تمام ایران) پیشروى داشته و آهک­هاى سازند زیارت با داشتن فسیل نومولیت فراوان از جمله نتایج این پیشروى است.پس از آن رسوبگذارى از نوع نهشته‌هاى آذرآوارى (Pyroclastic) و آوارى و آذرین بر منطقه حاکم شده به طورى که توف­ ها، توفیت­ ها، شیل­ ها و سنگ­هاى ولکانیکى بیرونى در سطح بسیار وسیعى از منطقه بر جاى گذاشته شده‌اند که رخنمون­ هاى آن‌ها را در مناطقى مانند کوه زرین کمر، دره‌ی تاش و نقاط دیگر دیده می­شوند.

رسوبات زمان میوسن در فواصل نسبتاً دورى از منطقه وجود دارند که از شرح آن‌ها خوددارى می‌شود و فقط در اینجا یادآورى می­شود که این نهشته­ ها در آغاز پیشروى دریا در زمان میوسن پیشین کربناته بوده که بتدریج با پسروى آن، به رسوبات خشکى و دریایى کم عمق تبدیل شده که ضخامتى بیش از 3000 متر از رسوبات قرمز رنگ در میوسن پیشین بر جاى گذاشته شده­اند.

از زمان پلیوسن نهشته­هاى پراکنده­اى بر جاى مانده که از جنس کنگلومرا هستند که در نقاط مختلف منطقه از جمله در دامنه جنوبى کوه شاهوار دیده می­شوند. پس از آن رسوبات زمان حاضر به صورت پادگانه­ هاى آبرفتى قدیم و جدید و نهشته­ هاى کف رودخانه بر جاى گذاشته شده­اند.

زمانى فرسایش از نوع هوازدگى (Weathering) حاکمیت دارد و زمانى فرسایش مکانیکی- شیمیایى که آثار آن‌ها یا به صورت جدا شدن قطعات و واریزه ­ها است (در سنگهاى مقاوم مانند آهک و دولومیت) و یا در تجزیه بافت سنگ­ها (سنگ­هاى ولکانیکی) دیده می‌شود.

در این رشته کوه‌ها مجموعه­اى از سنگ­هاى مختلف رسوبى آذرآوارى و آذرین وجود دارد که تشکیل سازندهاى مختلف از زمان دیرینه زیستى (Paleozoic) تا حال حاضر را داده­اند.

چینه شناسی :

قدیمی­ترین سنگ­هاى موجود در منطقه‌ی میغان مربوط به زمان اردوویسین است که از نهشته‌هاى آوارى شامل، ماسه سنگ، شیل و آهک تشکیل شده‌اند. در این سنگ­ها انواع فسیل بازوپاییان (Brackopods) وگونیا تیت­ ها (Goniatite) وجود دارند که با توجه به وجود آن‌ها سن مزبور به (اردوویسین) براى رسوبات تعیین شده است. روى این نهشته­ ها حدود 800 متر از سنگ­هاى آذرین بیرونى (اسپلیت و بازالت) همراه با سنگ­هاى آذرآوارى (توف و گدازه­هاى بالشی) وجود دارند که با توجه به قرارگیرى آن بین لایه­ هاى فسیل­دار زمان اردوویسین ودونین، سن سیلورین به این گدازه­ ها داده شده است.

روى این گدازه­ ها و با واسطه‌ی دگرشیبى زاویه­ دار، رسوبات زمان دونین قرار می­گیرند که مجموعه از سنگ‌هاى رسوبى کربناته، آوارى و همچنین سنگ­هاى آذرین نیمه عمیق (دیاباز) تشکیل شده است که به سازند(Formation) خوش ییلاق معروف است. این رسوبات شامل آهک، دولومیت، آهک‌هاى دولومیتى، کنگلومرا، مارن و آهک­ هاى مارنى هستند که انواع فسیل­هاى مربوط به زمان دونین در آن‌ها دیده می­شود. روى این رسوبات نهشته­ هاى آوارى و کربناته زمان کربونیفر که به نام سازند مبارک موسومند قرار گرفته است که حاوى فسیل­ هاى مرجان­ ها و دوکفه­ اى هستند.

رسوبات زمان پرمین نیز با ضخامت قابل توجه در این ناحیه دیده می­شوند که شامل سازند هاى درود و روته می­باشند. سازند درود که مربوط به زمان پرمین زیرین است از ماسه سنگ و کوارتزیت همراه با لایه­ هاى آهکى فسیل دار تشکیل شده و سازند روته از رسوبات دریایى کم عمق یعنى آهک­ هاى فسیل­دار و مارنهاى آهکى و مارن تشکیل گردیده که داراى فسیل فوزولین می­باشد.

سازند هاى تشکیل دهنده‌ی سنگ­هاى زمان میانه زیستى (Mesozoic) در کوههاى شمالى و شمال باخترى میغان به طور کامل وجود دارند.

سنگ­هاى سازند الیکا که مربوط به زمان تریاس است اغلب کربناته بوده و شامل آهک و دولومیت است و به دلیل مقاوم بودن در مقابل فرسایش سطحى،غالباً صخره­اى مرتفع و پرتگاه­هاى عمیقى را تشکیل داده­اند. قله کوه شاهوار و بسیارى از قلل موجود در این منطقه از سنگ­هاى این سازند تشکیل شده است. سن سازند الیکا، تریاس زیرین و میانى است.

 سازند شمشک، با سنى معادل تریاس بالایى ـ ژوراسیک زیرین یکى از سازندهایى است که در منطقه، و به طور کلى در سطح ایران گسترش دارد و رگه­ هاى ذغال سنگ موجود در این سازند، معادن ذغال سنگ ایران را تشکیل داده­اند. معادنى مانند تاش، طزره، قشلاق و میغان از جمله کانسارهایى می‌باشند که در سازند شمشک قرار دارند. این سازند از نهشته­ هاى مردابى خشکى تشکیل شده و سنگ­هاى آن از جنس ماسه سنگ، شیل، سیلتستون و آرژلیت است که رگه­ هاى ذغال سنگ، به صورت عدسی‌هایى در آن‌ها وجود دارد.

سازندهاى زمان ژوراسیک میانى و فوقانى شامل سازندهاى دلیچاى و لار است که به طور تدریجى با همبرى عادى با یکدیگر قرار گرفته­ اند. سازند دلیجاى بیشتر از جنس آهک­ هاى مارنى و مارن بوده که سیل­ هاى فراوانى از انواع آمونیت را دارا می‌باشد. سازند لار در منطقه‌ی میغان به ویژه درباختر و شمال باخترى (به طرف مجن) گسترش زیادى دارند به طورى که بیشتر صخره­ هاى بلند این نواحى را تشکیل داده­اند. این سازند از آهک‌هاى دولومیتى همراه با قلوه­ هایى از چرت (Silex) می‌باشند. ارتفاعات بلند و برف گیر این نواحى بیشتر سازند لار می­باشد.

سازندهاى زمان نوزیستى (Cenozoic) نیز در منطقه  میغان به ویژه در جنوب میغان در کوه‌هاى زرین کمر و سیاه کوه داراى گسترش و ضخامت زیادى هستند. مجموعه­ اى از سنگهاى آذرین بیرونى و آذر آواری(Pyroelastic) و رسوبى دریایى سازندهایى مانند فجن (Fajan)، زیارت و کرج را تشکیل دادهااند.

سازند فجن (Fajan) بیشتر از جنس کنگلومرا و مارنهاى قرمز رنگ تشکیل شده که مربوط به زمان پالئوسن است و در این ناحیه به ویژه در اطراف مجن توسعه فراوان دارد.

سازند زیارت که نشان از پیشروى دریا در زمان ائوسن در منطقه دارد از جنس آهک‌هاى فسیل‌دار، آهک‌هاى مارنى و مارن می­باشد و سنگواره‌هاى نومولیت و آسیلینا در آن‌ها به وفور یافت می‌شود.

سازند کرج که در بخش بزرگى از شرق میغان درکوههاى زرین کمر و سیاه کوه، رخ‌نمون دارد از سنگ­ هاى آذرآوارى مانند: توف، توف­ هاى شیشه­ اى و سنگ­ هاى آذرین بیرونى (مانند آندزیت و تراکى آندزیت) تشکیل شده ­اند که ضخامت زیادى نیز دارند.

سنگ ­هاى زمان الیگوسن و میوسن (به ویژه الیگوسن) در این ناحیه گسترش چندانى ندارند و فقط به صورت محلى و با ضخامت ­هاى محدود در بعضى نقاط دیده می­شوند که بیشتر از جنس مارن و مارن­هاى گچ‌دار می­باشند.

نهشته­ هاى زمان کواترنر، شامل پادگانه ­هاى آبرفتى قدیم و جدید، مخروط افکنه­ ها، سنگ ریزه­ها و واریزه­ها و بالاخره رسوبات جوان کف رودخانه ­ها و حفره­ها هستند که در نقاط مختلف محدوده‌ی مورد بررسى پراکنش دارند.

نتیجه:

با توجه به وضعیت زمین شناسى و ژئوموروفولوژى حاکم بر منطقه که خلاصه­ اى از آن شرح داده­ شد، چنین نتیجه گرفته می­شود که:

1ـ منطقه‌ی مورد مطالعه از نظر ریخت شناسى داراى مورفولوژى ناهنجار بوده و کوههاى بلند و صخره­اى همراه با ریخت­ هاى کم ارتفاع که در سنگ ­هاى کم مقاومتر بوجود آمده از ویژگیهاى آن می­باشد.

2ـ ردیف ­هاى رسوبى و آذرین و آذرآوارى متعلق به زمان پالئوزوئیک زیرین (اردویسین) تا زمان حاضر یکى از کاملترین مقاطع زمین شناسى است که در آن دوره­ها و دوران­هاى مختلف زمین شناسى را می­توان بررسى نمود.


[ چهارشنبه 18 شهریور 1394 ] [ 01:27 ب.ظ ] [ علی اصغر نادری ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


بسم الله الرحمن الرحیم
وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِی مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِی مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لِی مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِیرًا،

میغان از روستا های بسیار کهن و دیرینه شهرستان شاهرود ، بخش بسطام و بزرگترین روستای دشت بسطام از هر نظر می باشد. شغل اکثر مردم این روستا کشاورزی و باغداری و دامپروری است .برگزاری پرشور مراسم عزاداری در ماه محرم به ویژه سینه زنی مشهور « دوره » آنها هر شخصی که یکبار آن را دیده باشد به سوی خود می کشاند.

این روستا حدود 100 شهید در عرصه های متعدد انقلاب اسلامی تقدیم نموده که افتخاری جاودانه و ابدی برای آن ها به ارمغان آورده اند.

خرقان که به شیخ و بس مریدش نازد
بسطام به شکوه بایزیدش نازد
در وسعت این دشت پر از راز و نیاز
میغان به صفای صد شهیدش نازد.

We will build beautiful and modern Meyghan together

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

  • paper | پرشین بلاگ | ایران بلاگ